Việc thứ hai cần chuẩn bị là hiểu rõ sản phẩm mình sẽ làm như thế nào, in giấy gì, máy nào, thành phẩm kiểu nào,…? Nhiều câu hỏi rất ngây thơ “em cần bình catalog 16 trang khổ A4 đóng kim?” rồi nhờ chỉ giùm cách bình ra sao, thật sự hỏi kiểu này đố ai chỉ được . Trước khi bắt tay vào bình trang ít ra cần nắm rõ các thông tin sau:
– Khổ sản phẩm chính xác là bao nhiêu?
– Sẽ in trên khổ giấy bao nhiêu? 65×86, 60×84 hay 32,5 x 43?
– Sẽ in trên giấy gì? dày mỏng? bao nhiêu?
– Sẽ in trên máy gì? chừa bắt nhíp bao nhiêu mm?
– Sẽ thành phẩm kiểu gì? đóng kim? may chỉ hay phay gáy vào keo?
– Sẽ gấp tờ in bằng tay hay gấp bằng máy? Nếu gấp bằng máy thì sẽ gấp kiểu gì?
và còn một vài thông tin khác. Thiếu một trong các thông tin trên đều không làm được, hoặc nếu làm thì.. cũng được nhưng hên xui ^^

Việc cuối cùng: file và công cụ. Có 2 cách bình trang:
–  Bình thủ công, trực tiếp trên các phần mềm thiết kế: Corel, AI
–  Bình tự động bằng phần mềm

Nếu là brochure, catalog, card visit, tờ rơi,… thông thường dùng cách 1 (xem tạiđây http://ingiaoduc.com/index.php/2016/03/11/binh-trang-cho-t…isit-trong-in-an/). Nếu là sách, báo, tạp chí, nói chung là số trang nhiều thì nên dùng cách 2. Nếu dùng cách 2 thì yêu cầu bắt buộc là phải chuyển cách file thiết kế ra file PDF vì các phần mềm bình trang chỉ nhận đầu vào là file PDF.

Những thông số cần chú ý:

1. MÁY IN (MÁY IN OFFSET TỜ RỜI)

Trước khi bình trang, cần xác định sản phẩm sẽ được in trên máy in nào. Những thông số cần nắm bao gồm: khổ giấy in tối đa, tối thiểu, khoảng cách chừa nhíp, tay kê hông. Nếu không rõ có thể để chừa nhíp 1,2-1,5cm (một số máy chỉ cần chừa nhíp khoảng 8-10mm). Nếu là bình in trở nhíp bắt buộc phải chừa nhíp cho cả hai đầu. Tham khảo về nhíp & tay kê tạiđây http://ingiaoduc.com/index.php/2016/03/11/khai-niem-nhip-v…y-ke-trong-in-an/ ‎ .

Mẹo nhỏ: xác định khổ in lớn nhất dựa vào tên model máy: vd máy Komori Lithrone 40: khổ ngang tối đa = 40 x 2,54cm = 101,6cm, chiều còn lại lấy 101,6cm chia cho căn 2 = 71,8, như vậy máy Lithrone 40 in được tối đa khổ 72×102. Tuy nhiên an toàn & chính xác nhất vẫn là đi hỏi thợ in

Ở Việt Nam, các máy in thường có các khổ thông dụng sau:
– Máy 8 trang (vd Komori Lithrone 40, Daya 3F,..): chạy được tối thiểu 32×43, tối đa 72×102, thông dụng là 65×86. Thường in catalog, tạp chí, tờ rơi số lượng nhiều.
– Mày 4 trang khổ nhỏ: chạy đuợc tối thiểu 27×39, tối đa 54×79, thông thường 43×65. Thường in tờ rơi số lượng ít, folder, bao thư.
– Máy khổ lớn: vd Komori Lithrone 44: tối đa 79×109, tối thiểu 43×65. Thường in bao bì, catalog khổ đặc biệt, túi xách.

2. KHỔ GIẤY IN AN

Giấy in thường bán theo các khổ giấy cố định như 65×86, 79×109, 60x84cm, trong đó khổ 65×86 thường dùng in catalog, brochure vì 1 tờ bình vừa đủ 16 trang A4, khổ 79×109 thường dùng in folder (xả đôi thành khổ 54×79) hoặc bao thư (các khổ nhỏ 36×39, 26×36,…). Một số khổ khác ít xài hơn như 65×100, 72×102 (giấy mỹ thuật).

Một số sản phẩm thông dụng cần nhớ:
– Catalog, brochure A4: in khổ 65×86 = 16 trang; 43×65= 8 trang nếu in AB. Nếu in tự trở thì số trang còn 1 nửa.
– Folder: 54×78 cho folder kích thước 31,5 x 22cm, chạy tự trở.

3. TAY SÁCH VÀ CÁCH ĐÁNH SỐ TRANG

Một cuốn sách gồm nhiều trang, khi in các trang được chia nhóm và ghép + in lên một tờ in có kích thước lớn, sau khi in ta gấp tờ in theo một thứ tự nào đó thì sẽ được một tay sách. Nhiều tay sách ghép lại thành ruột sách.

ky thuat binh trang in an | in ấn
Để ghép các tay sách lại với nhau, ta có các kiểu như:
– Đóng lồng) – saddle stich: các tay sách được lồng vào nhau từ ngoài vào trong. Kiểu này dùng cho sản phẩm có số trang ít, dùng phương pháp đóng kim lồng.
ky thuat binh trang in an | in ấn
ky thuat binh trang in an | in ấn
– Đóng kẹp – perfect binding: các tay sách được xếp chồng lên nhau. Kiểu này dùng cho sản phẩm có số trang nhiều, thành phẩm theo cách may chỉ vào bìa (sách) hoặc phay gáy vào keo nóng (tạp chí, catalog, các loại sách có thời gian sử dụng ngắn)

ky thuat binh trang in an | in ấn
Như vậy, trước khi bắt tay vào bình trang, ta cần nắm sản phẩm sẽ dùng cách thành phẩm nào để đánh số trang cho đúng. Cách tốt nhất là tìm vài tờ giấy trắng, gấp thành từng tay sách, sau đó đánh số tất cả các trang theo thứ tự rồi bung ra, sẽ biết được trên từng tờ in các trang sẽ sắp xếp như thế nào. Tuy nhiên, đến bước này ta cần lưu ý thêm một điều quan trọng, đó là cách gấp tay sách như thế nào. Sau đây là ví dụ cách gấp một tay sách 16 trang:

ky thuat binh trang in an | in ấn
Việc xác định cách gấp rất quan trọng, đặc biệt nếu bạn dự định khi in xong sẽ gấp bằng máy, vì nhiều trường hợp khi in xong thì mang lên máy gấp không được. Do đó nếu không rõ phải đi hỏi người phụ trách việc thành phẩm.Một thông tin khác quan trọng không kém, đó là xác định một tay sách gồm bao nhiêu trang? 4, 8, 12, 16 hay 32 trang. Số trang nhiều hay ít tuỳ thuộc vào khổ thành phẩm và độ dày giấy. Nếu giấy dày thì chỉ có thể gấp 1 vạch (4 trang) hoặc 2 vạch vuông góc (8 trang), 2 vạch song song (6 trang),.. Cần lưu ý: số trang của 1 cuốn sách phải chia hết cho 4 (trừ trường hợp phay gáy vào keo thì có thể lẻ 2 trang. Số trang sách luôn được đánh theo nguyên tắc: trang chẵn nằm bên trái và trang lẻ nằm bên phải.

4. CÁC KHOẢNG CHỪA XÉN – BAO NHIÊU THÌ VỪA?

Một sản phẩm in ra bao giờ cũng phải qua giai đoạn cắt xén ít nhất là một lần, vì vậy khi thiết kế và bình trang, người thiết kế phải chú ý đến việc chừa xén cho sản phẩm. Vậy khoảng chừa xén là gì và bao nhiêu là đủ?
– Chừa xén: là phần sẽ bị xén bỏ khi thành phẩm. Hình minh họa dưới đây cho thấy sản phẩm trước và sau khi xén, để ý thấy rằng có một phần hình ảnh khi thiết kế đã cố ý để tràn ra phía ngoài và sau khi xén đã mất đi.

ky thuat binh trang in an | in ấn
– Tai sao phải chừa xén bằng cách thiết kế phần hình ảnh dư ra ngoài như trên? Vì khi thành phẩm sẽ có sai số khi cắt xén, ta không thể nào cắt đúng y bon như thế này
mà có thể sẽ cắt nhích ra phía ngoài như thế này
ky thuat binh trang in an | in ấn
Như vậy nguyên tắc khi thiết kế file là:
1. Phải nhớ chừa xén
2. Chi tiết, hình ảnh nào nằm sát mép giấy thì ta cho nó tràn hẳn ra ngoài vùng chừa xén luôn. Hình minh họa dưới đây cho thấy cách chừa xén: khung màu đen là kích thước sau khi xén, hình cây dừa và mảng xanh phía trên đã được tràn ra ngoài.

ky thuat binh trang in an | in ấn
Chừa xén bao nhiêu là đủ: khi thiết kế ta nên chừa từ từ 3-5mm mỗi bên, nhiều hơn cũng chả sao nếu như ta có ý định xuất file sang PDF và bình tự động bằng phần mềm. Ngược lại nếu chỉ bình trực tiếp trên Corel hay AI thì nên để chính xác ngay từ đầu.

Xén một dao hay 2 dao? Khi bình các sản phẩm, ví dụ tờ rơi, nếu giữa 2 con là nền giấy trắng hoặc nền màu như nhau thì lúc này không cần chừa xén giữa 2 con, khi thành phẩm chỉ cần cắt 1 dao ở giữa. Ngược lại nếu là chi tiết hình ảnh từa lưa hết thì cần thiết phải chừa xén giữa 2 con, lúc này khi thành phẩm phải cắt 2 dao nên gọi là chừa xén 2 dao.

Hình minh họa: 1. Xén 1 dao, 2. Xén 2 dao

ky thuat binh trang in an | in ấn

1. CHỪA XÉN TRONG ADOBE ILLUSTRATOR

Đầu tiên trước khi bắt tay vào việc thiết kế 1 cái gì đó, phải xác định chính xác khổ ấn phẩm. Vd ta sẽ thiết kế một tờ rơi khổ A4 (210mm x 297mm). Vào File –> New hoặc nhấn Ctrl+N

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Thiết lập chính xác các giá trị chiều ngang, chiều cao. Phần bleed chính là khoảng chừa xén trên file, ta cứ cho nó là 5mm, nhiều hơn cũng chẳng sao.
Phần hệ màu chú ý chọn CMYK.
Sau khi nhấn OK, ta có 1 file mới với 1 khung viền màu đỏ thể hiện cho vùng chừa xén (bật tắt bằng phím tắt Ctrl + ; Như vậy đến đây ta có thể thoải mái thiết kế và chú ý làm tràn nền ra tối thiểu đến vùng biên màu đỏ. Chú ý rằng vùng này khi in xong sẽ bị cắt mất nên canh sao cho không bị xén đi những vùng quan trọng.
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
Đến đây chúng ta mới đi được 1/2 quãng đường. Phần tiếp theo khi đã thiết kế xong, chúng ta lưu file sang định dạng PDF và lúc này khi lưu file nhớ đánh dấu check vào mục Bleed như hình
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
Như vậy file PDF của chúng ta đã có khỏang chừa xén theo đúng yêu cầu. Kiểm tra trong Acrobat với pluggin Quite Imposition Plus, ta sẽ thấy phần chừa xén trên file.
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Chú ý lúc này kích thước file PDF xuất ra sẽ là 220 x 307mm (do có chừa xén mỗi bên 5mm).

2. CHỪA XÉN TRONG INDESIGN

InDesign là phần mềm dàn trang rất mạnh và linh hoạt, ở nước ngoài hay xài. Ở Việt Nam thì trước kia có Corel Ventura, PageMaker, sau này lại QuarkXPress nhưng dần dần sắp tới chắc còn mỗi InDesign.

Để bắt đầu một tài liệu với InDesign đúng cách, khi mở hộp thoại New Document (Ctrl+N), ta bấm vào nút More Options và điền các khoảng chừa xén vào phần Bleed. Chú ý rằng nếu tài liệu của ta là dạng 2 mặt – trang đôi (Facing pages) thì các thông số chừa xén gồm: top (phía trên), bottom (phía dưới), inside (chừa phía gáy sách) và outside (chừa phía bụng sách). Nếu là trang đơn 1 mặt thì 2 thông số kia sẽ thành left và right.

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Sau khi tài liệu được tạo, ta thấy phần chừa xén sẽ được giới hạn bằng khung viền màu đỏ.
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Và khi Export ra file PDF để bình trang, ta cũng chú ý đánh dấu vào mục Bleeds
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

3. XUẤT FILE PDF TỪ MS WORD

MS Word là một phần mềm tuyệt vời, nên tôi và nhiều người vẫn dùng để dàn sách (nhất là các loại truyện, sách văn chương, tài liệu nghị quyết,.. thì Word là vô đối ). Tuy nhiên vài người lại gặp rắc rối khi chuyển từ Word ra file PDF để bình, nhiều người thường dùng cách in ra máy in Adobe PDF hoặc xưa hơn nữa là cài máy in Poscript, in ra file PDF sau đó lại dùng Distiller để cho ra file PDF. Làm chi mà mất công vậy, cách tốt nhất và nhanh nhất là cài Acrobat, sau đó khi làm file xong ta bấm vào nút Convert to Adobe PDF:

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
Tuy nhiên trước đó nhớ chỉnh kích thước khổ thành phẩm cho đúng trong Page Setup
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Vì word là phần mềm soạn văn bản, nó chẳng cần biết chừa xén – bleed là gì nên ta cứ kệ bố nó, cũng chẳng cần thiết vì đâu có tràn hình tràn nền gì đâu, nếu cần ta sẽ set bleed sau trong Acrobat.

CHỪA XÉN TRONG COREL DRAW

Đối với mình, Corel Draw là một phần mềm củ chuối tuy nhiên cũng phải học sử dụng vì nhiều khách hàng vẫn thường xuyên gửi file Corel sang mình để in. Vì Corel sử dụng PDF engine riêng để xuất ra file PDF do đó nhiều người sử dụng Corel khi tập làm quen với việc xuất file PDF từ CR để mang đi in do không nắm rõ nên thường bị lỗi, đền hàng, và từ đo rất sợ dùng file PDF .

Để xuất PDF từ Corel và có chừa tràn nền, ta cần set bleed trước bằng cách vào Layout –> Page Setup và nhập khoảng tràn nền vào phần bleed. Đánh dấu vào Show bleed area để thấy phần chừa xén trên file

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
Phần chừa xén, nhớ thiết kế tràn ra phần này nhé
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
Khi thiết kế xong, để xuất ra PDF, ta vào File –> Publish to PDF và chọn như sau
Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

Một số thao tác thông dụng trên file PDF:

1. Thêm trang, bỏ bớt trang, thay thế trang…

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an
– Menu Header & Footer, Background và Watemark cho phép ta chèn thêm tiêu đề và hình nền cho file PDF. Hình nền có thể là 1 file PDF khác. Chức năng này rất lợi hại nếu như cần chèn Header & Footer dạng thay đổi theo từng chương (vd khi dàn sách,…)

– Insert pages: chèn thêm trang vào file
– Extract page: trích bớt 1 số trang trong file đang mở ra thành 1 file khác
– Replace page: thay thế một hoặc vài trang trong file đang mở bằng các trang trong file khác.
– Delete pages: xoá bớt trang

2. Nối nhiều file PDF thành 1 file: vào File –> Combine files –> merge files into a single PDF.

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

3. Bật tắt các kênh màu: vào Advanced –> Print Production –> Output Preview (hình như ở Acrobat version cũ hơn nó là menu Seperations thì phải )

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an

4. Một vài công cụ chỉnh sửa khác, vd sửa text, sửa hình (touch up object tool). Ví dụ để sửa 1 hình trong file PDF, ta chọn touch up object tool, sau đó click chọn vào hình cần sửa, nhấn nút phải chuột và chọn Edit Image. Acrobat sẽ mở Photoshop lên và import hình cần sửa vào đó, ta sửa xong chọn Save lại là xong.

Kỹ thuật bình trang trong in ấn | in an